Amasya Tabip
Odası
  • İletişim
    Bize Ulaşın
    Adresimiz
    M.K. Paşa Cad.
    No:4
    Amasya
    Tel 1 : 0549 548 40 50
    Tel 2 : 0358 213 05 00
    Fax: 0358 213 05 51
    Email: ato@amasyatabipodasi.org.tr

Telefon 0549 548 40 50

Gıda Güvenliği

31/05/2014

GIDA GÜVENLİĞİ; sağlığı yakından ilgilendiren çok disiplinli bir alan…

Gıda güvenliği; tarladan (çiftlikten) sofraya kadar, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen, üretimin her aşamasında gerekli kontrolleri yapılmış, sağlıklı ve güvenilir ürünlerin temin edilme süreci olarak tanımlanmaktadır. Bu konuda yapılan bir başka tanım da “gıdalarda olabilecek fiziksel, kimyasal, biyolojik ve her türlü zararların bertaraf edilmesi için alınan tedbirler bütünü”dür (1,2).

Gıda güvenliği bir halk sağlığı önceliğidir, çünkü Dünyada milyonlarca insan gıda kaynaklı hastalıklarla karşı karşıyadır. Günümüzde 200’den fazla hastalık gıda kaynaklıdır. Özellikle ishalli hastalıklara bağlı olarak her yıl beş yaş altındaki yaklaşık 1,5 milyon çocuk yaşamını kaybetmektedir. Altta yatan en önemli nedenin gıda kaynaklı sorunlar olduğu ifade edilmektedir (3).

Gıda güvenliği kapsamında değerlendirilmesi gereken sorun başlıkları aşağıda yer almaktadır (4,5):

Gıda güvenliği kapsamında değerlendirilmesi gereken sorun başlıkları aşağıda yer almaktadır (4,5):

Mikrobiyolojik riskler (Salmonella, campylobacter, E. Coli gibi)

Kimyasal tehlikeler (dioksin gibi pestisit, organik kirleticiler,vb)

Teknoloji kullanımına bağlı görece yeni olan sorunlar (genetiği değiştirilmiş organizma gibi)

Sağlıklı gıda zincirinin kurulamadığı koşulların yarattığı sorunlar

Gıda kaynaklı hastalıklar görülme sıklığı, yaygınlığı, etkilediği kişi sayısı, vb. gibi nedenlerle dünya kamuoyunu sürekli meşgul etmektedir. Bu konuda en güncel örnek E. Coli (0104:H4) enfeksiyonu olmuştur. Bu hastalık Avrupa kıtasında kanamalı ishale neden olarak kendini göstermiş ve toplumları etkilemiştir (6). Kitleleri etkileyen gıda kaynaklı hastalıklar sadece etkilediği bireylere zarar vermemekte, toplumdaki diğer bireylerde tedirginlik, korku, panik gibi duyguları da öne çıkarmaktadır. Buna ek olarak ülkelerin sağlık-yönetim politikalarını da etkileyerek olağandışı durumların gelişmesine katkı sağlamaktadır.


Çok temel ve basit olan beş basamaklı yaklaşım 2001 yılından bu yana Dünya Sağlık Örgütü tarafından ülkelere önerilmektedir (7):

Temizliğe önem verin: Ellerin sık sık yıkanması çok önemlidir. Gıdaları tüketmeden önce ve tükettikten sonra eller yıkanmalıdır. Mutfak tezgahının temiz tutulması da önerilmektedir.

Pişmiş ve çiğ gıdaları ayrı tutun: Ayrı tutulmadıkları takdirde birbirlerini kontamine etmeleri söz konusu olur.

İyice pişirin: Gıdaları pişirirken her bölümünün 70 0C’de pişmesine dikkat etmek gerekir. Et, tavuk, yumurta ve balık gibi gıdaların iyi pişirilmesi, çorba ve sulu yemeklerin tamamen piştiğinden emin olunması gerekir. Yemekler tekrar ısınırken tamamen ısınması önem taşımaktadır.

Yiyeceklerinizi doğru ısıda saklayın: Mikroorganizmalar oda sıcaklığında hızla çoğalabilir. 5-60 0C sıcaklık risk olarak kabul edilmektedir. Saklama koşullarında bu ayrıntıya dikkat edilmesi önerilmektedir. Pişmiş yemekler oda ısısında 2 saatten fazla saklanmamalıdır. Tüm pişmiş ve bozulabilir yiyecekler hemen buzdolabına konulmalıdır. Buzdolabının içi 5 0C den soğuk olmalıdır. Donmuş gıdalar oda ısısında bekleterek çözülmemelidir.

Temiz su-temiz malzeme kullanın: Kullanılan suyun temizliğine dikkat etmek gereklidir.


Yararlanılan kaynaklar

Assuring Food Safety and Quality: Guidelines for Strengthening National Food Control System. Joint FAO/WHO Publication:3-6.

Aslan D. Uluslararası Gıda Güvenliği Yaklaşımı ve Yerel Yönetimler. Kent ve Gıda Sempozyumu, IV. Türk Belediyecilik Sempozyumu Bildiri Kitabı, Haziran 2007.

http://www.who.int/features/factfiles/food_safety/facts/en/index.html. Erişim: 10 Temmuz 2011.

10 Facts about food safety. http://www.who.int/features/factfiles/food_safety/en/index.html. Erişim: 10 Temmuz 2011.

http://www.euro.who.int/en/what-we-do/health-topics/disease-prevention/food-safety/facts-and-figures. Erişim: 9 Temmuz 2011.

http://www.euro.who.int/en/what-we-do/health-topics/disease-prevention/food-safety/news/news/news? Erişim: 10 Temmuz 2011.

Five Keys to Food Safety. http://www.who.int/foodsafety/publications/consumer/5keys/en/index.html. Erişim: 8 Temmuz 2011.

http://www.gidamo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=1805&tipi=17&sube=0. Erişim: 10 Temmuz 2011.

© 2014 Tasarım ve Programlama Dokuntek